Brütten Nete Maaş Hesaplama Nedir?
Brütten nete maaş hesaplama, işveren tarafından sözleşmede belirtilen brüt ücret üzerinden yasal kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçecek net maaşı bulma işlemidir. Brüt maaş, bordroda yazan toplam tutardır; ancak bu tutarın tamamı banka hesabınıza yatmaz. Brüt ücretten Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi gibi zorunlu kesintiler yapılır ve geriye kalan kısım net ücreti oluşturur. Bu araç, iş teklifi alırken ya da mevcut bordronuzu kontrol ederken brüt rakamın gerçekte ne kadar paraya karşılık geldiğini saniyeler içinde görmenizi sağlar.
Hesaplama; medeni durumunuza ve çocuk sayınıza göre değişen Asgari Geçim İndirimi (AGİ) gibi etkenleri de dikkate alır. Böylece bekar bir çalışan ile evli ve çocuklu bir çalışanın aynı brüt maaştan elde edeceği net tutarın neden farklı olduğunu rahatça karşılaştırabilirsiniz.
Nasıl Hesaplanır?
Aracımız net maaşı şu adımlarla bulur:
- SGK İşçi Payı = Brüt Maaş × %15 (emeklilik, malullük ve işsizlik primi işçi payı toplamı)
- Gelir Vergisi Matrahı = Brüt Maaş − SGK İşçi Payı
- Gelir Vergisi, matraha dilimli (kademeli) gelir vergisi oranları uygulanarak hesaplanır.
- Gelir Vergisi Kesintisi = Gelir Vergisi − AGİ (sonuç negatifse sıfır kabul edilir)
- Damga Vergisi = Brüt Maaş × %0,759
- Net Maaş = Brüt Maaş − (SGK İşçi Payı + Gelir Vergisi Kesintisi + Damga Vergisi)
Burada matrah, vergiye esas tutarı; AGİ ise medeni durum ve çocuk sayısına göre vergiden düşülen indirimi ifade eder. Gelir vergisi oranları, AGİ katsayıları ve asgari ücret gibi değerler varsayılan kabul edilir ve her yıl resmi olarak güncellenir; güncel rakamlar için yürürlükteki mevzuatı esas alın.
Adım Adım Örnek
Bekar, çocuğu olmayan bir çalışan için 50.000 TL brüt maaş örneği:
- SGK İşçi Payı: 50.000 × %15 = 7.500 TL
- Gelir Vergisi Matrahı: 50.000 − 7.500 = 42.500 TL
- Gelir Vergisi (%15 dilimi): 42.500 × %15 = 6.375 TL
- AGİ (bekar, varsayılan değer): 1.500 TL
- Gelir Vergisi Kesintisi: 6.375 − 1.500 = 4.875 TL
- Damga Vergisi: 50.000 × %0,759 = 379,50 TL
- Toplam Kesinti: 7.500 + 4.875 + 379,50 = 12.754,50 TL
- Net Maaş: 50.000 − 12.754,50 = 37.245,50 TL
Bu senaryoda kesinti oranı yaklaşık %25,51 olur; yani brütün dörtte birinden biraz fazlası yasal kesintilere gider. Buradaki AGİ tutarı asgari ücret tabanı ve uygulanan vergi oranına göre belirlenen varsayılan bir değer olup, geçerli mevzuata göre değişebilir.
Brüt Maaş ile Net Maaş Arasındaki Fark
Brüt maaş işverenin sizin için ödediği ücretin işçiye düşen toplamı, net maaş ise tüm kesintiler sonrası elinize geçen tutardır. İş ilanlarında çoğu zaman brüt rakam belirtildiği için, teklifleri karşılaştırırken her zaman net karşılığını hesaplamak gerekir. Aksi halde aynı görünen iki teklif, kesinti farkları nedeniyle elinize geçen para açısından oldukça farklı sonuçlar doğurabilir.
Brüt Maaştan Yapılan Kesintiler Tablosu
Aşağıdaki tablo, brüt ücret üzerinden yapılan başlıca işçi payı kesintilerini ve bu araçta kullanılan varsayılan oranları özetler. Oranlar mevzuata göre değişebilir.
| Kesinti Türü | Hesaplama Tabanı | Oran |
|---|---|---|
| SGK İşçi Payı (işsizlik dahil) | Brüt Maaş | %15 |
| Gelir Vergisi | Gelir Vergisi Matrahı | %15 – %40 (dilimli) |
| Damga Vergisi | Brüt Maaş | %0,759 |
Gelir vergisi dilimleri varsayılan olarak %15, %20, %27, %35 ve %40 oranlarıyla kademeli uygulanır; yıllık kümülatif matrah arttıkça üst dilimlere geçilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Brüt maaş ne demek?
Brüt maaş, hiçbir kesinti yapılmadan önce iş sözleşmenizde veya bordronuzda yer alan toplam ücrettir. SGK işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi bu tutardan düşülür.
Net maaş nasıl bulunur?
Net maaş; brüt maaştan SGK işçi payı, gelir vergisi kesintisi ve damga vergisi çıkarılarak bulunur. Aracımız bu kesintileri otomatik hesaplayıp elinize geçecek tutarı gösterir.
SGK işçi payı kaç olur?
Bu hesaplamada SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı da dahil olmak üzere brüt maaşın %15'i olarak alınır. Bu oran, emeklilik, malullük ve işsizlik primlerinin işçi paylarının toplamıdır.
Damga vergisi maaştan kesilir mi?
Evet. Brüt ücret üzerinden binde 7,59 (%0,759) oranında damga vergisi kesilir. Tutar küçük görünse de toplam kesintinin bir parçasıdır.
AGİ net maaşı nasıl etkiler?
Asgari Geçim İndirimi, gelir vergisinden düşülerek ödenecek vergiyi azaltır ve net maaşı artırır. Evli olmak ve çocuk sahibi olmak AGİ oranını yükselttiğinden net ücreti olumlu etkiler.
Hesaplanan rakamlar kesin midir?
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır. Vergi dilimleri, AGİ katsayıları ve asgari ücret gibi değerler her yıl güncellendiği için, resmi bordronuzla küçük farklar olabilir.
İpuçları
- İş teklifi alırken brüt rakamı mutlaka nete çevirip elinize geçecek tutarı görün.
- Medeni durum ve çocuk sayısı alanlarını doğru girerek AGİ'nin net maaşa katkısını ölçün.
- Yıl içinde kümülatif gelir vergisi matrahı arttıkça üst dilime geçeceğinizi ve son ayların net maaşının düşebileceğini unutmayın.
- Zam pazarlığında brüt değil, net hedefinizi konuşmak elinize geçecek farkı netleştirir.
İlgili araçlar: Net maaştan brüt maaşı bulmak için Netten Brüte Maaş Hesaplama aracını, işten ayrılışta hak edeceğiniz tutar için Kıdem Tazminatı Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.